گروه بین*الملل: نشست علمی «نئوليبراليسم، دين و فرهنگ مصرف‏*گرايی» با همکاری کتاب‏خانه شهر بلگراد و دفتر اسقف اعظم کليسای ارتدوکس در بلگراد، پايتخت صربستان برگزار شد.


به گزارش خبرگزاری بین*المللی قرآن(ایکنا)، مکان برگزاری اين نشست «سالن روميان» در کتاب‏خانه‏ شهر بلگراد بود که در آن بخشی از بقايای پايه‏ کاخ روميان، مربوط به قرن دوم ميلادی، نگهداری می‏*شود.

در اين نشست علمی که مورد استقبال چشم‏گير دانشجويان و علاقمندان قرار گرفت، راستکو يوويچ، استاد دانشکده الهيات ارتدوکس بلگراد، سعيد خليلويچ، عضو هيئت مؤسسين مرکز علوم دينی «قم» در بلگراد و زوران چرياکويچ، استاد دانشکده‏ رسانه و ارتباطات بلگراد سخنرانی کردند و ستوان يوانويچ مجری و کارشناس نشست بود.
سخنرانان نشست اتفاق نظر داشتند که فرهنگ مصرف‏*گرايی و تعريف مصرف به عنوان هدف زندگی انسان مدرن از جمله‏ پيامدهای بسيار مخرب بحران معرفتی و تمدنی غرب معاصر است.

خليلويچ در سخنان خود عقلانيت را مشخصه کليدی همه‏ فرهنگ*‏ها از جمله فرهنگ غرب مدرن دانست و گفت: در جوامع معاصر غربی عقلانيت به معنای سلطه عقل ابزاری و تقدم قدرت بر دانش است.

وی توضيح داد که عقلانيت مدرن مراتب عالی بنيان‏*های معرفتی خود را از دست داده و در دامن نازل‏*ترين لايه آگاهی بشر قرار گرفته است.
عضو هيئت مؤسسين مرکز علوم دينی قم در بلگراد در ادامه تأکيد کرد: عقلانيت ابزاری مدرن در چارچوب معادلات اقتدار اجتماعی توسط کسانی تعريف و جهت*‏دهی می‏*شود که وسايل ارتباط جمعی و ابزارهای تبليغاتی را در دست دارند. بر اساس توضيحات وی، مصرف و مصرف*‏گرايي در اين برهه هيچ حد و مرزی نداشته و فاقد معنا و ساختار منطقی خواهد بود.

خليلويچ نتيجه گرفت که فرهنگ مصرف و دانش مدرن غربی تابع اقتدار بوده و لذا جامعه را به سوی نااميدی و پوچ‏*گرايي سوق می‏*دهد.

وی در بخش ديگر از سخنان خود به مفهوم مصرف و اهميت فراوان نشاط اقتصادی از منظر تعاليم اسلام اشاره کرد و به نقل و تفسير آياتی از قرآن و روايات اهل بيت(ع) در اين زمينه پرداخت.
خلیلویچ مقوله مصرف را مرتبط با عقل عملی در حکمت اسلامی دانست و اضافه کرد که عقل عملی در اسلام متکی به عقول برتر، همچون عقل فلسفی، عقل شهودی و عقل قدسی است.
پژوهشگر مرکز علوم دينی قم در بلگراد فعاليت‏*های اقتصادی هر مسلمان متدين را ناظر به چهره متعالی و باطنی آن عمل اقتصادی دانست و پرهيز از اسراف و کسب رضای خداوند متعال را به عنوان اهداف اصلی نشاط اقتصادی معرفی کرد.

وی در پايان، راه حل بحران فرهنگ مصرف*‏گرايي را در بازگشت به ساحت‏*های عالی عقل و تعاليم دينی دانسته و به فرازی از خطبه‏ نخست نهج*البلاغه استناد کرد که در آن اميرالمؤمنين حضرت علی(ع) می‏*فرمايد: «خداوند سبحان رسولان خود را برانگيخت و پيامبران خود را پياپی به سوی مردم فرستاد... تا دفينه‏*های عقل‏*های آنان را برانگيزانند.»