انواع احكام الهى

عبدالرحيم موگهى
=============

در زمان غيبت امام زمان حضرت مهدى دستورهاى خدا و تكاليف الهى را از <مرجع تقليد> ياد مى گيريم و به آنها عمل مى كنيم . در يك تقسيم بندى , دستورهاى خدا و تكاليف الهى و احكام تكليفى بر پنج نوعند:

1ـ واجب

كارى را كه به دستور خدا حتماً بايد انجام دهيم <واجِب > مى گويند; مثلاً خواندن نماز و گرفتن روزه واجب است . اگر كارهاى واجب را انجام دهيم خدا به ما ثواب (پاداش ) مى دهد, و اگر آنها را ترك كنيم به ما كيفر مى دهد و ما را عِقاب (مجازات ) مى كند. كار واجب , حكمش <وُجوب > است , و كارهاى واجب را <واجبات > مى نامند.

2ـ حرام

كارى را كه به دستور خدا حتماً نبايد انجام دهيم <حَرام > مى گويند; مثلاً دروغگويى و آزار رساندن به ديگران حرام است . اگر كارهاى حرام را ترك كنيم خدا به ما ثواب مى دهد, و اگر آنها را انجام دهيم به ما كيفر مى دهد و ما را عِقاب مى كند. كار حرام , حكمش <حُرمَت > است , و كارهاى حرام را <مُحَرَّمات > مى نامند.

3ـ مستحب

كارى را كه به دستور خدا بهتر است انجام دهيم <مُستَحَب > مى گويند; مثلاً شُستن دستها پيش از غذا خوردن و پس از آن مستحب است . اگر كارهاى مستحب را انجام دهيم خدا به ما ثواب مى دهد, ولى اگر آنها را ترك كنيم به ما كيفر نمى دهد و ما را عقاب نمى كند. كار مستحب , حكمش <اِستحباب > است , و كارهاى مستحب را <مُستَحَبّات > مى نامند.

4ـ مكروه

كارى را كه به دستور خدا بهتر است انجام ندهيم <مَكروه > مى گويند; مثلاً خوردن غذاى داغ مكروه است . اگردكارهاى مكروه را ترك كنيم خدا به ما ثواب مى دهد, ولى اگر آنها را انجام دهيم به ما كيفر نمى دهد و ما را عقاب پنمى كند. كار مكروه , حكمش <كَراهَت > است , و كارهاى مكروه را <مكروهات > مى نامند.5ـ مباح كارى كه به دستور خدا انجام دادن و ترك آن برابر و يكسان است <مُباح > مى گويند; مثلاً دوچرخه سوارى و راه درفتن مباح است . كارهاى مباح را چه انجام دهيم و چه ترك كنيم , نه خدا به ما ثواب مى دهد و نه كيفر(1). كارمباح , حكمش <اِباحه > است , و كارهاى مباح را <مباحات > مى نامند.

پى‏نوشت‏:
==========
1ـ اگر كارهاى مباح را به قصد قربت , يعنى براى انجام فرمان خداوند و نزديك شدن به سوى او انجام دهيم ,ثواب نيز مى بريم